2026 – Rok Józefa Maksymiliana Ossolińskiego

Ponieważ 26 września 2025 roku Sejm Rzeczypospolitej Polskiej jednogłośnie ogłosił rok 2026 Rokiem Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, Ossolineum planuje szereg wydarzeń poświęconych swojemu założycielowi.

22 stycznia Rada Miejska Wrocławia ustanowiła rok 2026 Rokiem Ossolineum. Jest to wyraz uznania Rady „dla dorobku Zakładu Narodowego im. Ossolińskich oraz jego znaczenia dla historii i współczesności naszego miasta oraz jej wkładu w rozwój kultury polskiej”.

9 marca wystawa planszowa „Józef Maksymilian Ossoliński (1754–1826) – wizjoner” staneła w siedzibie Sejmu RP, a 12 marca o godzinie 12.00 odbył się jej wernisaż, między 17 a 22 marca odbyły się wydarzenia inauguracyjne Roku we Wrocławiu, a 25 marca zainaugurowano obchody Roku we Lwowie.

Wizualizację postaci Józefa Maksymiliana Ossolińskiego przygotował Tomasz Broda.

Wykłady popularnonaukowe

Od stycznia do grudnia zaplanowano 10 wykładów popularyzujących osobę Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, jego zbiory i działalność

Od stycznia do grudnia pracownicy i pracownice Ossolineum wygłoszą 10 popularnonaukowych wykładów o Józefie Maksymilianie Ossolińskim i jego kolekcji. Spotkania odbywają się w Refektarzu Ossolineum (Szewska 37) w czwartki:

  1. Marta Dardzińska – Historia Ossolińskich: od średniowiecznej legendy rodowej po XIX stulecie, 15 stycznia, godzina 17.00
  2. dr Mariusz Dworsatschek – Między geografią a historią. Kartograficzne polonika w kolekcji Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, 19 lutego, godzina 17.00
  3. dr Agnieszka Knychalska-Jaskulska – Dokumenty założycielskie Ossolineum na tle działalności bibliotek w początkach XIX wieku, 19 marca, godzina 17.00
  4. dr Konrad Szymański – Najcenniejsze książki XV-XVIII w. z kolekcji założycielskiej Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, 16 kwietnia, godzina 17.00
  5. dr Anita Soroko – Portret człowieka oświeconego. Józef Maksymilian Ossoliński w oczach artystów, 21 maja, godzina 17.00
  6. dr Adam Degler i Teresa Sokół – Ossoliński na medal. Skarby sztuki medalierskiej w kolekcji hrabiego J.M. Ossolińskiego, 11 czerwca, godzina 17.00
  7. Wojciech Gruk – Królowie, magnaci i anioły a sprawa polska. J. M. Ossoliński jako kolekcjoner rycin, 17 września, godzina 17.00
  8. Ewa Orłowska – Bibliofil, książkołap, filolog, tłumacz ­– co o Józefie Maksymilianie Ossolińskim mówią rękopisy z jego zbiorów?, 15 października, godzina 17.00
  9. Katarzyna Smereczyńska – Dla człowieka pełnego zasług najszczytniejszych.... Recepcja Józefa Maksymiliana Ossolińskiego w prasie XIX wieku, 19 listopada, godzina 17.00
  10. dr hab. Paweł Pluta – Józef Maksymilian Ossoliński literatem, 17 grudnia, godzina 17.00

9 – 16 marca 2027 roku

Inanuguracja Roku Józefa Maksymiliana Ossolińskiego w Sejmie RP

Od 9 do 16 marca w Sejmie RP stała wystawa planszowa „Józef Maksymilian Ossoliński (1754–1826) – wizjoner”. 12 marca odbył się jej wernisaż, który zainaugurował ogólnopolskie obchody Roku.

21 marca 2026 roku –
31 stycznia 2027 roku

Druga odsłona wystawy „O! Ossolineum”

20 marca o godzinie 17.00 odbyło się przedpremierowe oprowadzenie po wystawie „O! Ossolineum. Skarbiec pod Kopułą. Bibliotekarz-Wizjoner”. Została ona poświęcona postaci fundatora Zakładu Narodowego im. Ossolińskich – Józefa Maksymiliana Ossolińskiego. We wnętrzu barokowej reprezentacyjnej Sali pod Kopułą prezentujemy ponad czterdzieści unikatowych obiektów pochodzących z kolekcji założycielskiej Ossolińskiego. To wyjątkowa okazja, by z bliska podziwiać skarby, które na co dzień znajdują się w bibliotecznych i muzealnych magazynach.

17 marca 2026 roku

Tego dnia Ossolineum odwiedził też prof. Jan Miodek.

Wrocławska inauguracja Roku Józefa Maksymiliana Ossolińskiego

O godzinie 12.00 na Dziedzińcu Ossolineum (ul. Szewska 37) pod popiersiem fundatora Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, Dyrektor Ossolineum, dr Łukasz Kamiński złożył kwiaty.

„Zakład Narodowy to dla Józefa Maksymiliana najpiękniejszy pomnik i najpiękniejszy nagrobek, jaki można sobie wyobrazić” – mówił dr Tomasz Makowski z Biblioteki Narodowej. Dyrektor Ossolineum, dr Łukasz Kamiński, podkreślał, że choć 17 marca przypada 200. rocznica śmierci Ossolińskiego, to „nie jest to moment smutku – lecz radości, bo dzieło jego życia trwa”. Dziękujemy wszystkim, którzy byli z nami tego dnia i wspólnie, symbolicznie, oddali hołd naszemu fundatorowi – szczególnie młodzieży szkolnej z Liceum Ogólnokształcące im. J.M. Ossolińskiego w Brzegu Dolnym, Młodzieżowej Rady Miejskiej w Mielcu, Szkoły Podstawowej nr 50 im. Ossolineum we Wrocławiu, Zespołu Szkół w Woli Mieleckiej im. Józefa Maksymiliana Ossolińskiego i Młodzieżowej Rady Gminy Mielec.

W Refektarzu Ossolineum (ul. Szewska 37), pokazaliśmy wystawę planszową „Józef Maksymilian Ossoliński (1754–1826) – wizjoner” oraz obiekty z jego założycielskiej kolekcji.

Na Dziedzińcu Ossolineum pokazaliśmy też wizerunki Józefa Maksymiliana stworzone przez Tomasza Brodę i zaczęliśmy wydawać okolicznościowe karty czytelnika Biblioteki Ossolineum z wizerunkiem Ossolińskiego autorstwa Tomasza Brody. Zapisy do biblioteki są bezpłatne.

Od marca do grudnia

Wystawa planszowa: Józef Maksymilian Ossoliński (1754-1826) – wizjoner

Wystawę planszową o Józefie Maksymilianie Ossolińskim planujemy eksponować

  • w wersji polsko-angielskiej w  Warszawie (w Sejmie), Wrocławiu, Krakowie, Mielcu, Poznaniu, Brzegu Dolnym, Opolu i Przeworsku,
  • w wersji ukraińsko-polskiej we Lwowie (w marcu),
  • w wersji litewsko-angielskiej w Wilnie (na przełomie maja i czerwca),
  • w wersji niemiecko-angielskiej we Wiedniu (w czerwcu).

Wystawa opowiada o życiorysie, osiągnięciach i kolekcjonerskich zainteresowaniach hrabiego.

Nagroda Ossolineum za Przekład Poetycki (2026)

23 maja na organizowanej z Wrocławskim Domem Literatury gali Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius i Nagrody Ossolineum za Przekład Poetycki poznaliśmy wyniki trzeciej edycji Nagrody Ossolineum za Przekład Poetycki.

Laureatką została Agnieszka Rembiałkowska za przekład tomu: Birutė Jonuškaitė, „Lista obecności” wydanego przez Warsztaty Kultury w Lublinie.

Nagroda Ossolineum za Przekład Poetycki ma na celu propagowanie literackich przekładów poezji obcej na język polski. Tłumacz otrzymuje statuetkę i 10 tysięcy złotych, Wydawca uhonorowany zostaje zaś statuetką. Do III edycji Nagrody Ossolineum za przekład poetycki 20 wydawców zgłosiło 28 tomów poetyckich tłumaczonych z 12 języków.

18-19 czerwca
i 5-6 listopada

Konferencje naukowe

Konferencje przypomną osobę i dokonania Józefa Maksymiliana Ossolińskiego (1754-1826) – prefekta Biblioteki Cesarskiej, działacza politycznego, kolekcjonera, historyka literatury, tłumacza i literata, fundatora Zakładu Narodowego im. Ossolińskich.

KONFA WIEN WWW (1)
Der (un)vergessene Wiener - PROGRAMM (PDF)

druga połowa 2026 roku

Album Cymelia Józefa Maksymiliana Ossolińskiego

Ossolineum wyda album z najcenniejszymi obiektami bibliotecznymi i muzealnymi z kolekcji założycielskiej Ossolińskiego.

2026

Rok Józefa Maksymiliana Ossolińskiego w Polsce

  • Józefiada w Zespole Szkół im. Józefa Maksymiliana Ossolińskiego w Woli Mieleckiej

2026

Medal upamiętniający Rok Józefa Maksymiliana Ossolińskiego

Wrocławska artystka-rzeźbiarka Agata Gwizd stworzy medal poświęcony założycielowi Ossolineum.

2026

Popiersie Józefa Maksymiliana Ossolińskiego w Woli Mieleckiej

Wraz z Gminą Mielec w czerwcu odsłonimy popiersie Józefa Maksymiliana przed szkołą jego imienia w Woli Mieleckiej (miejscu urodzin Ossolińskiego).

2026

Blok artykułów w „Czasopiśmie Zakładu Narodowego im. Ossolińskich”

W „Czasopiśmie Zakładu Narodowego im. Ossolińskich” ukaże się blok artykułów poświęconych działalności i twórczości Ossolińskiego.

listopad (wydarzenie planowane)

Kongres NGO w Kulturze

Spotkanie pozarządowych organizacji sektora kultury – zarówno tych, które wspierają kulturę finansowo, jak i tych, które są beneficjentami takiego wsparcia. Kongres będzie inspirowaną dorobkiem Ossolińskiego okazją do dyskusji, definiowania potrzeb i oczekiwań, nawiązywania relacji.

listopad (wydarzenie planowane)

Nagroda J.M. Ossolińskiego dla Mecenasa Kultury

Pierwsza edycja nagrody przyznawanej przez polskie środowisko ludzi kultury najbardziej zasłużonym mecenasom sztuki, wspierającym instytucje publiczne – szansa na promocję znaczenia mecenatu w rozwoju kultury i sztuki oraz w zachowaniu dziedzictwa.

listopad (wydarzenie planowane)

Noc w Bibliotece

Wydarzenie kulturalne o charakterze performatywnym łączące różne dziedziny sztuki – spotkanie środowisk tworzących kulturę.