Zapraszamy do udziału w konferencji (Nie)zapomniany wiedeńczyk. Konferencja z okazji 200-lecia śmierci Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, która odbędzie się w dniach 18-19 czerwca 2026 w Bibliotece Narodowej Republiki Austrii w Wiedniu oraz Instytucie Polskim w Wiedniu.
Celem konferencji jest przypomnienie osoby i dokonań Józefa Maksymiliana Ossolińskiego (1754-1826) – prefekta Biblioteki Cesarskiej, działacza politycznego, kolekcjonera, historyka literatury, tłumacza i literata, fundatora Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. W Polsce Ossoliński znany jest przede wszystkim z tej ostatniej inicjatywy. Założona przez niego instytucja funkcjonuje sprawnie do dziś wedle jego założeń. Rok 2026 został przez Sejm RP ustanowiony Rokiem Józefa Maksymiliana Ossolińskiego. Ranga Ossolineum spowodowała, że zapomniano o Ossolińskim jako pisarzu, historyku, badaczu, polityku. W Austrii został niemal całkowicie zapomniany, choć pełnił ważną funkcję na dworze cesarskim. Organizowana konferencja pozwoli na przywrócenie go pamięci i nową ocenę jego dokonań.
Ossoliński to osoba ukryta za swoim największym dziełem – fundacją Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Hrabia własnymi opowieściami przyczynił się do utrwalenia w literaturze naukowej błędnej daty urodzenia. Podawał do wiadomości 1748 rok jako rok swoich urodzin, co nie było zgodne z prawdą. Wiele prac rozpoczął, pozostawił w rękopisach kilka redakcji, podobnie było z tłumaczeniami. Za jego życia ukazało się drukiem tylko kilka dzieł. Debiutował na łamach czasopisma „Zabawy Przyjemne i Pożyteczne” w 1771 roku. W latach osiemdziesiątych XVIII wieku opublikował okolicznościowy wiersz związany ze śmiercią męża pochodzącej z Ossolińskich hrabiny Jabłonowskiej, przekłady utworów Seneki, Jerzego Ossolińskiego i Łukasza Opalińskiego. Jego najważniejsze dzieło, Wiadomości historyczno-krytyczne do dziejów literatury polskiej, ukazały się w 1819 roku. Samuel Bogumił Linde, bibliotekarz Ossolińskiego w Wiedniu i autor pierwszego słownika języka polskiego, przetłumaczył fragment tej pracy dotyczący Wincentego Kadłubka na niemiecki w 1822 roku. Książka spotkała się wtedy ze sporym zainteresowaniem odbiorców. Inne pracy ukazały się w Polsce w 1852 roku, potem dopiero sto lat później.
Po III rozbiorze Polski i wywiezieniu pierwszej publicznej polskiej biblioteki braci Załuskich do Rosji, Ossoliński postanowił zbierać wszelkie świadectwa piśmiennicze dotyczące polskiej kultury i historii, by przekazać je potomnym. Widział w tym możliwość zachowania polskości. Pasjonowała go Słowiańszczyzna, z tego powodu zgromadził także druki i rękopisy cerkiewno-słowiańskie i czeskie. W Polsce i Europie Środkowo-Wschodniej w tym czasie byli ludzie podobni Ossolińskiemu, zakładali muzea, zbierali pamiątki ojczyste, angażowali w politykę.
Zamierzeniem konferencji jest ukazanie działalności Ossolińskiego na tle procesów przełomu XVIII i XIX wieku oraz biografii innych osób żyjących w tym okresie i reprezentujących podobne postawy życiowe i twórcze, podobne zainteresowania i pasje.
Zapraszamy do nadsyłania propozycji referatów dotyczących życia i twórczości Józefa Maksymiliana Ossolińskiego oraz powiązanych tematów z tego okresu. Podczas sympozjum przewidziano kilka bloków tematycznych, pozwalających przybliżyć okres, w którym żył Ossoliński i jemu podobni:
Konferencja stacjonarna odbędzie się w Bibliotece Narodowej Austrii (1. dzień) oraz w Instytucie Polskim (2. dzień) w dniach 18-19 czerwca 2026 r.
Zapraszamy do zgłaszania abstraktów na adres: ossolinski.conference@ossolineum.pl oraz had-slg@onb.ac.at
Organizatorzy nie przewidują możliwości prezentacji online.
Języki konferencji: polski i niemiecki (tłumaczone symultanicznie), angielski (bez tłumaczenia).
Czas prezentacji: maksymalnie 20 minut.
Udział w konferencji jest bezpłatny. Organizatorzy zapewniają nocleg (2 doby), istnieje również możliwość uzyskania zwrotu całości lub części kosztów podróży.
Harmonogram:
W przypadku udziału bez referatów nie pokrywamy kosztów noclegu i podróży.
Czekamy na Państwa propozycje i zapraszamy do Wiednia w 2026 roku!
Organizatorzy i partnerzy konferencji:
