Ona-Krym, Ona-Świat

Czas

15 września – 15 października 2025 roku

 

Miejsce

Ogród Barokowy Ossolineum (między ul. Szewską a Zaułkiem Ossolińskich)

O wystawie

Wystawa poświęcona jest kobietom krymskotatarskim – strażniczkom pamięci, liderkom zmiany oraz symbolom wytrwałości i wewnętrznej siły. Ich wizerunki ukazano w kolażach, losy przywołano w opowieściach, a głosy są obecne w kulturze, którą współtworzą i przekazują światu.

Historia narodu krymskotatarskiego to dzieje walki, deportacji, powrotów, oporu i nadziei. Na każdym z tych etapów kobiety odgrywały kluczową rolę. Strzegły języka, tradycji i wiary, podnosiły rodziny po stratach, stawały się aktywistkami, nauczycielkami, naukowczyniami, dziennikarkami i obrończyniami praw człowieka. Dziś, tak jak przed wiekami, pozostają siłą podtrzymującą wspólnotę.

Bohaterkami wystawy są zarówno postacie historyczne, które inspirowały pokolenia, jak i współczesne kobiety, już teraz wyznaczające wzory dla przyszłych liderek. Ich drogi wykraczają poza granice Krymu – budują mosty między kulturami, promują równość i wolność, tworzą sztukę i bronią praw człowieka.

W warunkach okupacji, gdy na Krymie systemowo łamane są prawa człowieka, to właśnie kobiety często stają się głosem prawdy i sprzeciwu. Mówią, działają, pielęgnują kulturę i przekazują ją dalej – w rodzinach, w mediach oraz na forach międzynarodowych.

Ta wystawa to jedynie niewielka część wielu opowieści, które powinny zostać usłyszane. Poprzez twarze, słowa i obrazy zapraszamy do spotkania z siłą, wytrwałością i pięknem krymskotatarskich kobiet – zarówno tych, które inspirują dziś, jak i tych, które dopiero staną się źródłem inspiracji w przyszłości.


Projekt dofinansowany przez Centrum Mieroszewskiego w ramach III Otwartego Konkursu.

Projekt realizowany przez Fundację Krymski Dom.

Kurator wystawy i współautor projektu: Khalil Khalilov
Koordynatorka i współautorka projektu: Barbara Kaczmarczyk
Autorka kolaży: Natella Shavadze


Partnerzy projektu:

  • Dom Ukraiński w Przemyślu
  • Kolegium Europy Wschodniej
  • Zakład Narodowy im. Ossolińskich
  • Instytut Studiów Interkulturowych Europy Środkowo-Wschodniej, Uniwersytet Warszawski

Patronat honorowy:

Ambasada Ukrainy w Rzeczypospolitej Polskiej

Patronat medialny:

  • Polskie Radio dla Zagranicy
  • Polskie Radio dla Ukrainy

Wydarzenia towarzyszące

  • 26 września o godzinie 17.00 w Muzeum Pana Tadeusza  pokaz filmu dokumentalnego Eldara Halila i Fatimy Osman „Jestem Krymską Tatarką. Mavile” – historia Mavile Halil, dziennikarki i działaczki społecznej. O godz. 17.45 Barbara Kaczmarczyk poprowadzi debatę pt. „Kobieta jako strażniczka kultury”. W debacie weźmie udział jedna z bohaterek wystawy, Susanna Izzetdinova.
  • 27 września o godz. 16.00 Barbara Kaczmarczyk i Khalil Khalilov oprowadzą widzów po wystawie.

Galeria

Fot. M.Koch/Ossolineum